Wysokość temperatury sprzyjającej rozwojowi pożytecznej mikroflory możemy identyfikować z biologicznym rytmem rozwoju roślin.

Optymalny zakres temperatury będzie się zawierał: od 8℃ do 40℃.

Pamiętaj jednak, że po zimie występuje rozwój pleśni, pomimo, że temperatury nie wskazują na możliwość ich rozwoju. I w takich sytuacjach trzeba zastosować pożyteczne mikroorganizmy, które pomimo zmniejszonej aktywności z racji na zbyt niską temperaturę, będą blokowały rozwój grzybów pleśniowych, dla których dane warunki też nie są komfortowe.

Coraz częściej aplikuje się  przed, albo natychmiast po ustąpieniu przymrozku. Lepsza jest wersja pierwsza.

Temperaturę przechowywania preparatów powinna wynosić:  od 10℃ – 20℃. 

2. Sytuacje stresogenne.
Uszkodzenia roślin spowodowane ekstremalnymi zdarzeniami jak grad, przymrozek, susza, ulewne deszcze, uszkodzenia mechaniczne zostaną szybciej zregenerowane po oprysku mikroorganizmami. Nie rozwiną się pleśnie, ulegają zabliźnieniu pęknięcia i uszkodzenia mechaniczne.

W krytycznych sytuacjach zamarcia znacznych partii rośliny następuje szybkie wydanie odrośli z pąków śpiących, lub przybyszowych i w ten sposób roślina regeneruje się.

3. Wilgotność – woda.
Niezmiernie ważnym parametrem wpływającym na skuteczność ProBio Emów™ jest wilgotność powietrza.
Dlatego zabiegi najlepiej wykonywać przy pogodzie pochmurnej, wilgotnej, parnej, a nawet podczas mżawki, czy drobnego deszczu.

W przypadku użytków zielonych warto opryskać nawet podczas deszczu.

Woda używana do oprysków i zamgławiania nie może być chlorowana. Wodę chlorowaną należy najpierw odstawić na 48 godzin w otwartym pojemniku, bądź opryskiwaczu, aby chlor odparował. Dobrze jest używać wodę deszczową, ze stawu, z rzeki.

Skuteczną metodą poprawy jakości wody jest przepuszczenie jej przez filtr z ProBio Ceramiką™. Cząsteczki wody (klastry) stają się mniejsze zwiększając jednocześnie nasycenie jej tlenem.

4. Słońce.
Nie należy wykonywać zabiegów z ProBio Emami™ podczas silnej operacji słonecznej. Zagrożenie stanowi promieniowanie UV, zabójcze dla mikroorganizmów. Dlatego w okresie od późnej wiosny i przez lato unikamy zabiegów w dni słoneczne. Jeżeli chcemy opryskać rośliny w takie dni należy to zrobić wieczorem. Nocą przy zwiększonej wilgotności zasiedlą one przestrzeń i wtedy mamy ich skuteczne działanie w następnych dniach.

5. Mieszanie z innymi substancjami.
ProBio Emów™ nie wolno mieszać z żadnymi środkami chemicznej ochrony roślin! Jeżeli stosuje się środki chemiczne należy odczekać kilka dni i dopiero zastosować mikroorganizmy.

Po środkach owadobójczych, można stosować nie wcześniej niż po upływie 2/3 okresu karencji.

Po środkach grzybobójczych w zależności od sposobu działania środka można opryskać mikroorganizmami po upływie 5-7 dni.

Po środkach chwastobójczych należy szczególnie uważać i odczekać, żeby herbicyd zakończył swoje działanie. Zbyt szybkie wejście z opryskiem mikroorganizmami spowoduje zdetoksykowanie herbicydu i rozpoczęcie wzrostu przez nieobumarłe części roślin. Z kolei po odczekaniu do momentu, aż rośliny zamrą oprysk mikroorganizmami przyspiesza rozkład tych chwastów i tym bardziej daje przewagę roślinom uprawnym.

ProBio Emy™ można łączyć z sobą oraz z preparatami na bazie alg, jak również z makro i mikroelementami.

Jednak w przypadku odżywek mineralnych warto przed użyciem skonsultować z Licencjonowanym Doradcą.

Należy dbać o odpowiednie przygotowanie opryskiwacza do zabiegu z ProBio Emami™. Jeżeli jest on również wykorzystywany do opryskiwania środkami chemicznymi, to przed stosowaniem ProBio Emów™ powinien być kilkakrotnie wypłukany.

ProBio Emy™ powodują detoksykację i rozkład substancji, w tym zalegających różnych związków w instalacji opryskiwacza. Dlatego też po pierwszym oprysku mikroorganizmami nastąpi rozkład substancji dotychczas zalegających i mogą one powodować niedrożność końcówek podczas kolejnego oprysku.

Zaleca się, aby przed następnym użyciem opryskiwacza po oprysku mikroorganizmami napełnić go najpierw niewielką ilością wody, uruchomić pompę

i sprawdzić, czy wszystkie końcówki są drożne. Końcówki niedrożne należy oczyścić.

7. Instalacje nawadniające i aplikujące (uprawy polowe i pod osłonami, hodowla zwierząt).
Udrażniające i oczyszczające działanie mikroorganizmów warto wykorzystać w uprawie roślin i chowie zwierząt.

Wszelkie instalacje dozujące składniki pokarmowe można oczyszczać poprzez okresowe aplikacje ProBio Emów™.

• Podlewanie – wszelkie rośliny uprawne: od 1:100 do 1:200.
• Hydroponika: od 1:1000 do 1:2000.
• Oprysk – rozsady i młode rośliny: 2% – 5% roztwór. W przypadku roślin z liśćmi pokrytych włoskami stosować mniejsze stężenia od 0,5 do 2%. Starsze rośliny: 5% – 10% roztwór.
• Biologizacja, czyli zasiedlanie ścian, sufitów, posadzek ProBio Emami™, często określane jako higienizacja: 10% – 20% roztwór.
• Zabezpieczanie płodów w magazynach: 10% – 20% roztwór.
• Zamgławianie – magazyny, obiekty hodowlane, szklarnie: 20% – 100% roztwór.
• Moczenie – sadzonki, drzewka, bulwy, cebule: 10% – 20% roztwór.
• Zaprawianie nasion: ziarna zbóż i innych gruboziarnistych 100% roztwór. Nasiona drobne 20% roztwór.

Kiedy stosujesz kompozycje pożytecznych mikroorganizmów w uprawach polowych, ogrodowych i doniczkowych, kieruj się następującym „kluczem”:

a) przywracanie zdrowia glebie – tylko zdrowa gleba wyda zdrową roślinę! Stosowanie pożytecznych mikroorganizmów w uprawach polowych należy rozpocząć od zaszczepienia gleby. Czynność tę wykonujemy zawsze przed siewem i sadzeniem poprzez oprysk pola EmFarma Plus™, a następnie wymieszanie
z glebą. Ilość EmFarma Plus™, jaką należy zastosować zależy od:

• zawartości próchnicy w glebie,
• rodzaju resztek pożniwnych,
• przedplonu,
• stosowanego nawożenia organicznego,
• rodzaju planowanego plonu głównego.

Mając powyższe na uwadze, podstawowa dawka zawiera się od 20 do 40 litrów EmFarma Plus™/1 ha.
Wyższe dawki stosuje się na glebach zdegradowanych, posiadających poniżej 1% próchnicy.
W pierwszych latach wdrażania probiotycznych mikroorganizmów zaleca się stosować zwiększone dawki do gleby.
Od 3 do 4 roku stosowania  należy stopniowo dawki zmniejszać. Tam gdzie gleba nawożona jest obornikiem przekompostowanym – przefermentowanym z EmFarma Plus™, czy też gnojowicą przefermentowaną
z EmFarma Plus™, można ograniczyć dawki EmFarma Plus™ podawanego do gleby, a przy wysokiej kulturze gleby można ich nie stosować.

• pękania pąka – wzmacnia i ochrania przed infekcjami roślinę, która m.in. „otwiera swój organizm”,
• kwitnienia,
• owocowania,
• wspieramy również roślinę, gdy poddawana jest wysiłkowi na odpieranie żywiołów przyrody: przymrozki, ulewne deszcze, gradobicia, upały – susze, inwazje chorób i szkodników.

Rola poszczególnych mikroorganizmów w glebie

 

Mikroorganizmy to mieszanina pożytecznych drobnoustrojów (bakterii fermentacji mlekowej, bakterii fotosyntetycznych oraz drożdży) stosowanych w celu poprawy żyzności gleby i zdrowia roślin. Działają one głównie poprzez fermentację materii organicznej, co przeciwdziała jej gniciu, ogranicza straty energii i składników odżywczych oraz sprzyja dominacji pożytecznej mikroflory w środowisku glebowym. W rezultacie gleba z przewagą takich „konstruktywnych” mikroorganizmów osiąga wyższą urodzajność, lepiej odżywia rośliny, tłumi chorobotwórcze patogeny i przyczynia się do uzyskania zdrowszych, wyższej jakości plonów. Poniżej opisano dokładnie, jaką rolę w glebie odgrywa każdy z wymienionych mikroorganizmów.

Bifidobacterium animalis

Bifidobacterium animalis to beztlenowa bakteria fermentacji mlekowej (często spotykana jako probiotyk), która w warunkach glebowych fermentuje cukry do kwasów organicznych – głównie kwasu mlekowego i octowego. Produkcja tych kwasów obniża pH lokalnego środowiska, co działa antyseptycznie (kwas mlekowy jest silnym środkiem hamującym rozwój wielu drobnoustrojów). Dzięki temu B. animalis pomaga tłumić chorobotwórcze bakterie i grzyby w glebie – organiczne kwasy wytwarzane przez tę bakterię wykazują antagonizm wobec szkodliwych mikroorganizmów, np. patogenów gnilnych. Ponadto, uczestnicząc w fermentacyjnym rozkładzie materii organicznej, przyspiesza mineralizację trudniej rozkładalnych związków (np. resztek roślinnych), udostępniając roślinom proste produkty tego rozkładu jako składniki odżywcze. Bifidobakterie, w tym B. animalis, wytwarzają również polisacharydy zewnątrzkomórkowe (EPS) sprzyjające tworzeniu biofilmu. Takie biofilmy i wydzieliny mogą poprawiać strukturę gleby (wiążą cząstki gleby) oraz stanowić źródło pokarmu dla innych pożytecznych mikroorganizmów. Podsumowując, B. animalis działa w glebie jako fermentujący rozkładacz, który zakwasza środowisko i hamuje patogeny, jednocześnie uwalniając składniki pokarmowe z materii organicznej na potrzeby roślin.

Bifidobacterium bifidum

Bifidobacterium bifidum pełni w glebie bardzo zbliżoną rolę do B. animalis, również należąc do bakterii fermentacji mlekowej. W warunkach bogatych w materię organiczną fermentuje cukry do mieszanki kwasu mlekowego i octowego, silnie zakwaszając środowisko. Obniżenie pH oraz obecność kwasu octowego tworzą niesprzyjające warunki dla rozwoju wielu patogenów glebowych (kwasy te hamują m.in. bakterie gnilne i chorobotwórcze). Dzięki temu B. bifidum pomaga ograniczać procesy gnicia i rozwój szkodliwych drobnoustrojów w rozkładającej się materii organicznej, kierując jej rozpad w stronę pożytecznej fermentacji. Jak inne bakterie mlekowe, wydziela również substancje antybakteryjne (np. bakteriocyny), które dodatkowo wzmacniają efekt przeciwdrobnoustrojowy. Poprzez przyspieszanie fermentacyjnego rozkładu resztek (np. ściółki, obornika) B. bifidum przyczynia się do tworzenia próchnicy oraz uwalniania składników mineralnych (azotu, fosforu i in.) w formach przyswajalnych dla roślin. W rezultacie obecność B. bifidum w glebie sprzyja polepszeniu żyzności gleby i zdrowotności środowiska korzeniowego – materia organiczna jest szybciej stabilizowana, a chorobotwórcza mikroflora zostaje zredukowana.

Bifidobacterium longum

Bifidobacterium longum to kolejny reprezentant fermentujących bifidobakterii, odgrywający podobną rolę „probioticznego fermentera” w środowisku glebowym. Tak jak pozostałe bifidobakterie, B. longum rozkłada cukry i inne łatwo fermentujące związki organiczne do kwasu mlekowego oraz octowego, silnie zakwaszając środowisko wokół rozkładającej się materii. Kwasowość ta skutecznie ogranicza rozwój patogenów (np. bakterii z rodzaju Salmonella czy Listeria, a także wielu chorobotwórczych drobnoustrojów glebowych). B. longum przyczynia się tym samym do stabilizacji materii organicznej – zamiast procesów gnilnych (które generują toksyczne produkty i straty azotu), dominuje fermentacja mlekowa o korzystnych efektach. Bakteria ta, działając w warunkach mikroaerofilnych lub beztlenowych, przyspiesza rozkład resztek organicznych (np. rozkład celulozy i hemiceluloz we współpracy z innymi mikroorganizmami fermentującymi). Wytwarzane przy tym metabolity (oprócz kwasów także witaminy z grupy B czy aminokwasy) mogą wzbogacać glebę w mikroskładniki odżywcze i stymulatory wzrostu roślin. Bifidobakterie są znane z syntezy pewnych witamin (np. folianów) w jelicie – w glebie analogicznie mogą podnosić poziom niektórych korzystnych związków.  B. longum pełni funkcję prozdrowotnego fermentera glebowego: fermentuje materię organiczną, zakwasza i sanityzuje glebę oraz pomaga uwalniać składniki odżywcze z materii organicznej, wspierając wzrost roślin.

Lactobacillus acidophilus

Lactobacillus acidophilus to gatunek bakterii mlekowej, znany z tolerancji bardzo kwaśnego środowiska (jak sama nazwa wskazuje, lubi kwasowe warunki). W glebie zasiedlonej przez L. acidophilus następuje intensywna fermentacja cukrów do kwasu mlekowego, co obniża pH otoczenia nawet do bardzo niskich wartości. Tak silne zakwaszenie ma efekt dezynfekujący – hamuje rozwój glebowych patogenów i procesów gnilnych, które nie zachodzą w tak niskim pH. L. acidophilus, podobnie jak inne Lactobacillus, wydziela także antymikrobowe związki peptydowe (bakteriocyny), które dodatkowo zwalczają szkodliwe bakterie (np. hamują wzrost bakterii Gram-dodatnich powodujących choroby roślin). Oprócz działania ochronnego, L. acidophilus przyspiesza rozkład materii organicznej – nawet tak opornych składników jak lignina czy celuloza – poprzez fermentację tych związków. W efekcie trudnodostępne dla roślin resztki zostają szybciej rozłożone na prostsze związki, które mogą być włączone do obiegu materii w glebie i wykorzystane przez rośliny jako składniki pokarmowe. Ten gatunek jest szczególnie odporny na kwaśne warunki, więc działa efektywnie nawet w silnie zakwaszonych strefach (np. w pobliżu strefy korzeniowej, gdzie wydzielane są kwasy organiczne). Podsumowując, L. acidophilus działa w glebie jako aktywny fermenter kwasowy – intensywnie zakwasza środowisko, chroniąc glebę przed patogenami i stymulując fermentacyjny rozkład resztek, co polepsza dostępność składników odżywczych.

Lactobacillus delbrueckii (subsp. bulgaricus)

Lactobacillus delbrueckii ssp. bulgaricus (często nazywany po prostu Lactobacillus bulgaricus) jest termofilną bakterią mlekową, szeroko stosowaną w fermentacji jogurtowej. W warunkach glebowych, zwłaszcza przy podwyższonej temperaturze (np. w pryzmach kompostowych), L. bulgaricus nadal spełnia swoją rolę fermentując cukry do kwasu mlekowego. Jego zdolność wzrostu w wyższych temperaturach pozwala kontynuować fermentację nawet podczas termicznych faz kompostowania czy w ciepłym klimacie. Wytwarzany kwas mlekowy hamuje rozwój bakterii gnilnych i chorobotwórczych, utrzymując proces rozkładu materii organicznej w ryzach fermentacji mlekowej zamiast niepożądanej degradacji beztlenowej (gnicia). L. bulgaricus często współdziała z innymi bakteriami mlekowymi – w przemyśle spożywczym znany jest synergizm L. bulgaricus i Streptococcus thermophilus w jogurcie, co przekłada się na szybszy i pełniejszy rozkład cukrów. Podobnie w glebie czy kompoście, obecność różnych bakterii mlekowych razem może przyspieszać tempo fermentacji i rozkładu złożonych cząstek organicznych (np. fragmentów tkanki roślinnej). Oprócz kwasu mlekowego L. delbrueckii produkuje także pewne aminokwasy i peptydy w trakcie fermentacji mleka – w glebie te metabolity mogą służyć jako dodatkowe składniki odżywcze dla mikroflory glebowej. Podsumowując, L. delbrueckii ssp. bulgaricus działa jako termofilny fermenter: w ciepłych warunkach gleby lub kompostu skutecznie fermentuje materię organiczną do kwasów, ograniczając patogeny i wspomagając rozkład resztek na użytek roślin.

Lactobacillus casei

Lactobacillus casei to wszechstronny gatunek bakterii mlekowej, zdolny do wzrostu w zróżnicowanych warunkach pH (od dość kwaśnego po obojętne). W glebie L. casei działa jako aktywny fermenter cukrów, wytwarzając kwas mlekowy jako główny produkt metabolizmu cukrów. Powstający kwas mlekowy dezynfekuje środowisko glebowe, hamując rozwój szkodliwych drobnoustrojów i grzybów patogenicznych. L. casei, podobnie jak inne Lactobacillus, nie redukuje azotanów do azotynów, co oznacza, że jego aktywność nie prowadzi do strat azotu w postaci gazowego N_2O czy nagromadzenia toksycznych azotynów. Zamiast tego azot pozostaje w związkach amonowych i organicznych dostępnych dla roślin. Ta bakteria jest znana z rozkładu różnorodnych węglowodanów, nawet tych złożonych, i przyspieszania fermentacyjnej degradacji resztek roślinnych. Badania wykazały, że dodatek L. casei (oraz blisko spokrewnionych gatunków) do gleby lub kompostu przyspiesza rozkład materii organicznej oraz zwiększa dostępność składników mineralnych. Ponadto L. casei może wydzielać enzymy hydrolityczne i współpracować z innymi mikroorganizmami w rozkładzie ligniny czy celulozy. Produkowane przez niego metabolity (kwasy organiczne, peptydy) działają również antagonistycznie wobec patogenów glebowych, podobnie jak u innych bakterii mlekowych, dzięki obniżeniu pH i wytwarzaniu bakteriocyn. Reasumując, L. casei poprawia żyzność gleby poprzez fermentacyjne rozłożenie materii organicznej (bez strat azotu), chroni rośliny przed patogenami dzięki zakwaszeniu środowiska i zapewnia lepszą dostępność składników odżywczych.

Lactobacillus plantarum

Lactobacillus plantarum jest jedną z najczęściej spotykanych bakterii mlekowych w środowisku roślinnym (obecny np. w kiszonkach, kiszonej kapuście i sianokiszonkach). W glebie oraz kompoście pełni rolę efektywnego fermentera resztek roślinnych. Potrafi on fermentować szeroką gamę cukrów i polimerów roślinnych, przyczyniając się do rozkładu materiału roślinnego (słomy, liści, kompostu). Podczas metabolizmu L. plantarum wytwarza duże ilości kwasu mlekowego, co przyspiesza rozpad ligniny i celulozy – substancji, które normalnie ulegają rozkładowi bardzo wolno. Kwas mlekowy i inne kwasy organiczne wydzielane przez L. plantarum hamują rozwój patogenów glebowych, tworząc kwaśne, niesprzyjające środowisko dla np. bakterii gnilnych i niektórych grzybów chorobotwórczych. Co więcej, L. plantarum znany jest z produkcji bakteriocyn (np. plantaricyny), które bezpośrednio działają przeciwdrobnoustrojowo, zwalczając patogeny roślin. Dzięki tym cechom L. plantarum wykazuje właściwości biokontroli – potrafi ograniczać występowanie chorób roślin powodowanych przez patogeny glebowe poprzez konkurencję i wydzielanie substancji hamujących. Dodatkowo badania wskazują, że wprowadzanie L. plantarum do kompostu zwiększa tempo kompostowania i podnosi jakość kompostu (uzyskany kompost ma więcej przyswajalnego azotu i mniej strat składników). L. plantarum to bardzo ważna bakteria glebowa, która rozkłada resztki roślinne, przyspiesza tworzenie próchnicy, poprawia fitosanitarny stan gleby (poprzez zahamowanie patogenów) oraz zwiększa dostępność składników pokarmowych dla roślin.

Lactococcus lactis subsp. diacetylactis

Lactococcus lactis biovar diacetylactis (czasem skracany jako Lactococcus diacetylactis) to odmiana bakterii mlekowej znanej z wytwarzania diacetylu – związku nadającego maślany aromat (istotnego np. w produkcji maślanki). W warunkach glebowych Lc. diacetylactis zachowuje się podobnie jak inne bakterie mlekowe: fermentuje cukry do kwasu mlekowego, zakwaszając środowisko i ograniczając rozwój mikroflory patogennej. Unikalną cechą jest produkcja wspomnianego diacetylu, który poza wpływem na zapach może również wykazywać działanie antybakteryjne wobec niektórych drobnoustrojów glebowych. Badania wskazują, że diacetyl (produkt metabolizmu Lactococcus) może hamować wzrost niektórych bakterii Gram-ujemnych i Listeria. Zatem obecność Lc. diacetylactis w glebie może dodatkowo wzbogacać „arsenał” naturalnych konserwantów środowiska – obok kwasu mlekowego pojawia się diacetyl, który również utrudnia rozwój szkodników mikrobiologicznych. Poza tym Lc. diacetylactis, jak inne L. lactis, produkuje także kwas octowy (w niewielkich ilościach) oraz może syntetyzować bakteriocynę nizynę (charakterystyczną dla L. lactis), która działa silnie przeciw bakteriom Gram-dodatnim powodującym choroby roślin. Nizyna i diacetyl razem z kwasem mlekowym tworzą kombinację czynników hamujących patogeny. Lactococcus diacetylactis działa w glebie jako bakteria fermentująca i ochronna: zakwasza środowisko kwasem mlekowym, wytwarza dodatkowe związki antybakteryjne (diacetyl, nizynę), dzięki czemu chroni glebę przed patogenami i wspomaga fermentacyjny rozkład resztek organicznych.

Lactococcus lactis subsp. lactis

Lactococcus lactis ssp. lactis (dawniej nazywany Streptococcus lactis) to klasyczna bakteria mlekowa szeroko stosowana np. w fermentacji mleka. W glebie jej rola jest zbliżona do innych bakterii fermentacji mlekowej: produkuje kwas mlekowy jako główny produkt rozkładu cukrów, dzięki czemu obniża pH gleby i ogranicza rozwój szkodliwych mikroorganizmów. Lc. lactis jest znana z wytwarzania nizyny – silnej bakteriocyny zaliczanej do tzw. bakteriocyn klasy I, skutecznej przeciw wielu Gram-dodatnim bakteriom (m.in. Listeria, Clostridium). W środowisku glebowym nizyna produkowana przez Lc. lactis może hamować chorobotwórcze bakterie glebowe, co wspiera zdrowotność roślin. Poza tym Lc. lactis, fermentując materię organiczną, przyspiesza jej rozkład i prowadzi do powstania prostszych związków (kwasów organicznych, CO_2, H_2O), które mogą być łatwiej włączone w obieg pierwiastków w glebie. Ta bakteria jest względnie tlenolubna (mikroaerofilna) – najlepiej czuje się przy niewielkiej ilości tlenu – co odpowiada warunkom panującym np. w wilgotnej glebie bogatej w materię organiczną. Jej aktywność pomaga stabilizować substancję organiczną poprzez fermentację (zamiast niekontrolowanego gnicia), co sprzyja tworzeniu próchnicy. Dodatkowo Lc. lactis może uczestniczyć w solubilizacji fosforanów (niektóre szczepy uwalniają fosfor z trudno rozpuszczalnych związków) oraz w wiążaniu azotu atmosferycznego w symbiozie z innymi mikroorganizmami – choć głównie pośrednio, poprzez wspieranie odpowiednich warunków dla bakterii wiążących azot. Podsumowując, Lactococcus lactis to pożyteczna bakteria glebowa, która zakwasza i chroni glebę (m.in. dzięki nizynie) oraz usprawnia rozkład materii organicznej, przyczyniając się do poprawy żyzności gleby.

Streptococcus thermophilus

Streptococcus thermophilus (obecnie klasyfikowany też jako S. salivarius subsp. thermophilus) jest termofilną bakterią mlekową współdziałającą z L. bulgaricus przy produkcji jogurtu. W glebie lub kompoście S. thermophilus pełni rolę fermentera w wyższych temperaturach. Wytwarza kwas mlekowy podczas rozkładu cukrów, co pomaga utrzymać kwaśne, higieniczne warunki nawet w ciepłych strefach pryzmy kompostowej. Jako organizm termofilny, S. thermophilus może kontynuować aktywność fermentacyjną podczas fazy termofilnej kompostowania (40–50°C i wyżej), gdy wiele innych bakterii mlekowych już traci aktywność. Działając w parze z bakteriami Lactobacillus, potrafi szybko obniżyć pH rozkładającej się materii, co hamuje rozwój niepożądanych bakterii gnilnych. Fermentacja mlekowa z udziałem S. thermophilus neutralizuje nieprzyjemne zapachy towarzyszące rozkładowi odpadów (kwaśne produkty są mniej cuchnące niż produkty gnilne). Ponadto szczepy S. thermophilus mogą produkować polisacharydy (w kontekście jogurtu odpowiadające za gęstość), które w glebie mogą poprawiać strukturę agregatów glebowych wiążąc cząstki gleby i zatrzymując wodę. Wydziela także enzymy ułatwiające innym bakteriom rozkład substratów – w fermentacji mlecznej produkuje enzymy uwalniające aminokwasy, co w glebie analogicznie może wzbogacać pulę dostępnych składników odżywczych. Reasumując, Streptococcus thermophilus jest termofilną bakterią kwasu mlekowego, która przyspiesza fermentacyjny rozkład materii organicznej w podwyższonej temperaturze, zapobiega gniciu i rozwojowi patogenów w kompoście oraz może przyczyniać się do poprawy struktury gleby poprzez wytwarzanie substancji polisacharydowych.

Bacillus subtilis var. natto

Bacillus subtilis var. natto to szczep bakterii sporulujących wykorzystywany tradycyjnie do fermentacji natto (potrawa z soi), ale także niezwykle cenny pożyteczny mikroorganizm glebowy. W glebie działa wielokierunkowo: po pierwsze, rozkłada materię organiczną dzięki zdolności wytwarzania licznych enzymów – proteaz, amylaz, celulaz i lipaz – które rozkładają białka, skrobię, celulozę czy tłuszcze na prostsze związki. W ten sposób B. subtilis przyspiesza mineralizację resztek organicznych, uwalniając składniki odżywcze (azot, fosfor, węgiel) w formach dostępnych dla roślin. Po drugie, B. subtilis wytwarza antybiotyki i związki przeciwgrzybicze (np. bacitracynę, iturynę, fengicynę), które hamują patogeny glebowe powodujące choroby korzeni. Dzięki temu działa jako biologiczny środek ochrony roślin, ograniczając rozwój szkodliwych bakterii i grzybów w ryzosferze. Kolejną ważną cechą jest zdolność do formowania trwałych endospor, co pozwala przetrwać niekorzystne warunki (susza, wysoka temperatura) i utrzymywać populację w glebie długoterminowo. B. subtilis stymuluje też bezpośrednio wzrost roślin: produkuje fitohormony (np. auksyny, cytokininę), które pobudzają rozwój systemu korzeniowego i części nadziemnych. Bakteria ta potrafi także solubilizować fosforany – uwalniać fosfor z niedostępnych związków mineralnych, co zwiększa jego dostępność dla roślin. Tworząc biofilmy na cząstkach gleby i korzeniach, B. subtilis poprawia strukturę gleby – biofilm spaja cząstki gleby, co zwiększa retencję wody i napowietrzenie podłoża. Dodatkowo zasiedlenie korzeni przez B. subtilis może indukować w roślinach systemiczną odporność (ISR), wzmacniając ich naturalne mechanizmy obronne przeciw patogenom. Co więcej, pewne szczepy B. subtilis (takie jak B. subtilis natto) produkują polimer poli-γ-glutaminian (γ-PGA) – śluzowatą substancję, która poprawia zatrzymywanie wody i może wiązać metale ciężkie, przyczyniając się do bioremediacji gleby z zanieczyszczeń. Podsumowując, Bacillus subtilis (natto) to wszechstronny sprzymierzeniec gleby: rozkłada materię organiczną, dostarcza roślinom składników pokarmowych, chroni je przed patogenami, poprawia strukturę gleby i nawet pomaga w oczyszczaniu środowiska – wszystko to czyni uprawę bardziej zdrową i ekologiczną.

Saccharomyces cerevisiae

Saccharomyces cerevisiae (drożdże piekarskie) to jednokomórkowy grzyb (drożdżak) często wchodzący w skład efektywnych mikroorganizmów dodawanych do gleby. Jego rola różni się nieco od roli bakterii, ale doskonale uzupełnia działanie bakterii fermentacji mlekowej. S. cerevisiae przede wszystkim fermentuje cukry obecne w materii organicznej, wytwarzając etanol i dwutlenek węgla. Etanol jest związkiem antyseptycznym – w wyższych stężeniach działa przeciwbakteryjnie i przeciwgrzybiczo, przez co drożdże przyczyniają się do hamowania patogenów w procesie rozkładu resztek. Dodatek drożdży do materii organicznej (np. kompostu) powoduje, że produkowane są alkohole zamiast toksycznych związków gnilnych, co redukuje nieprzyjemny zapach i tworzy mniej sprzyjające warunki dla organizmów szkodliwych. Ponadto drożdże syntetyzują liczne bioaktywne związki: witaminy z grupy B, aminokwasy, hormony roślinne (jak kwas indolilo-3-octowy – auksyna) oraz enzymy. Te substancje są wykorzystywane przez towarzyszące bakterie (np. bakterie mlekowe mogą korzystać z witamin produkowanych przez drożdże) oraz mogą bezpośrednio stymulować wzrost roślin. Drożdże potrafią także wiązać i akumulować niektóre mikroelementy (np. cynk, miedź), a po obumarciu wzbogacają glebę w te pierwiastki w formach dostępnych biologicznie. Podczas fermentacji S. cerevisiae konsumuje łatwo dostępne cukry z materii organicznej, pozbawiając nimi pożywki wiele bakterii gnilnych – tym samym konkuruje z niepożądaną mikroflorą i zapobiega namnażaniu się np. bakterii gnilnych w początkowych etapach rozkładu resztek.  Saccharomyces cerevisiae pełni w glebie rolę fermentującego “sanitizera” i dostawcy metabolitów: przeprowadza fermentację alkoholową cukrów ograniczając rozwój patogenów (dzięki etanolowi), a zarazem produkuje witaminy i enzymy wspomagające inne pożyteczne mikroorganizmy oraz wzrost roślin.

Rhodopseudomonas palustris

Rhodopseudomonas palustris to bakteria fotosyntetyczna (dokładniej purpurowa bakteria nie siarkowa), odgrywająca wyjątkową rolę w glebie dzięki zdolności do wykorzystywania energii światła i różnych źródeł pokarmu. Jest organizmem fakultatywnie autotroficznym – potrafi przeprowadzać fotosyntezę, ale również odżywiać się związkami organicznymi heterotroficznie. W warunkach glebowych, zwłaszcza na powierzchni gleby lub w strefach dobrze oświetlonych (np. płytkie rozlewy EM na polu), R. palustris absorbuje światło (w tym podczerwone) i wykorzystuje je do asymilacji dwutlenku węgla, produkując przy tym cenne związki organiczne. Wytwarza aminokwasy, cukry, kwasy organiczne, witaminy (np. z grupy B) i hormony roślinne z prostych substratów obecnych w glebie. Te bioaktywne metabolity służą za pokarm dla innych mikroorganizmów glebowych (np. bakterii fermentacji mlekowej czy drożdży) oraz mogą być bezpośrednio pobierane przez rośliny jako łatwo przyswajalne substancje odżywcze. R. palustris działa więc jak naturalna mini-fabryka nawozów, wykorzystująca energię słoneczną do wzbogacania gleby w związki sprzyjające wzrostowi roślin. Ponadto R. palustris jest znana z zdolności do wiązania azotu atmosferycznego (posiada enzym nitrogenazę), co oznacza, że może dostarczać glebie azot w formie biologicznie związanej. Działa to podobnie jak u bakterii z rodzaju Rhizobium, choć R. palustris nie tworzy typowych brodawek – raczej uwalnia część przyswojonego azotu do środowiska, z którego korzystają rośliny i inne mikroby. R. palustris potrafi również degradować różne zanieczyszczenia organiczne – jej elastyczny metabolizm umożliwia rozkład nawet trudno biodegradowalnych związków (np. herbicydów, pestycydów, fenoli) w obecności tlenu. Dzięki temu przyczynia się do oczyszczania gleby i wód gruntowych z toksyn. Istotną cechą jest też to, że R. palustris wykorzystuje światło podczerwone (700–1200 nm) niedostępne dla roślin, a produkty jej fotosyntezy (np. aminokwasy) mogą być wprost pobierane przez rośliny – powoduje to, że efektywność odżywiania roślin wzrasta po zastosowaniu tych bakterii. Dodatkowo zaobserwowano, że metabolity wydzielane przez R. palustris stymulują rozwój mikoryzy (grzybów symbiotycznych korzeniowych) dzięki dostarczeniu im dodatkowych aminokwasów i związków azotowych. Mikoryza z kolei polepsza pobieranie fosforu z gleby przez rośliny, wzmacniając ich wzrost. Rhodopseudomonas palustris pełni w glebie rolę fototrofnego producenta: dostarcza glebie i roślinom cennych związków odżywczych (aminokwasów, cukrów, witamin) dzięki fotosyntezie, wiąże azot atmosferyczny wzbogacając glebę, pomaga rozkładać zanieczyszczenia oraz wspiera rozwój innych pożytecznych mikroorganizmów – wszystko to przekłada się na zdrowszy, żyźniejszy grunt.

Rhodopseudomonas sphaeroides

Rhodopseudomonas (a właściwie Rhodobacter) sphaeroides to blisko spokrewniona z R. palustris purpurowa bakteria fotosyntetyczna o również imponujących zdolnościach metabolicznych. Jest Gram-ujemną bakterią fakultatywnie fotosyntetyczną o bardzo szerokim wachlarzu sposobów oddychania i odżywiania. W glebie R. sphaeroides przede wszystkim wykorzystuje energię światła (zwłaszcza w warunkach beztlenowych) do asymilowania węgla – podobnie jak R. palustris, produkuje przy tym cukry i inne związki organiczne użyteczne dla gleby i roślin. Jednocześnie gatunek ten wykazuje unikalne cechy: posiada zdolność do litotroficznego wzrostu (czerpie energię z utleniania nieorganicznych substratów), prowadzi zarówno oddychanie tlenowe, jak i beztlenowe, a przede wszystkim potrafi wiązać azot z powietrza. To oznacza, że R. sphaeroides może przekształcać azot atmosferyczny w amoniak, wzbogacając glebę w azot dostępny dla roślin – działa zatem jak naturalny nawóz azotowy. Ponadto syntetyzuje unikatowe związki, m.in. tetrapirole, chlorofile oraz witaminę B_{12} (kobalaminę). Witamina B_{12} jest rzadko produkowana przez organizmy glebowe, a jest istotna dla metabolizmu wielu mikroorganizmów i może wpływać korzystnie na mikroflorę glebową i zdrowie roślin. R. sphaeroides odgrywa także rolę w biodegradacji zanieczyszczeń – potrafi rozkładać zarówno toksyczne, jak i nietoksyczne związki węgla (w warunkach tlenowych metabolizuje nawet trudne do rozkładu związki organiczne). Dzięki temu może uczestniczyć w oczyszczaniu gleby z pozostałości pestycydów czy innych związków chemicznych. W warunkach beztlenowych, korzystając ze światła, rośnie i asymiluje CO_2 zwiększając swoją biomasę – po obumarciu komórek ta biomasa zasila glebę materią organiczną, pełną łatwo przyswajalnych związków dla innych mikroorganizmów i roślin. To jakby żywy nawóz zielony tworzony z energii słonecznej. Obecność R. sphaeroides w glebie, podobnie jak R. palustris, stymuluje rozwój pożytecznej mikroflory – metabolity fotosyntetyczne (aminokwasy, cukry) są podłożem dla bakterii fermentacyjnych i drożdży, co zwiększa ich liczebność i aktywność. Jednocześnie obserwuje się poprawę zdrowia roślin: dzięki lepszemu odżywieniu (azot, witaminy) i obecności induktorów odporności (niektóre metabolity mogą działać jak sygnały odpornościowe), rośliny rosną bujniej i są bardziej odporne na stres.  Rhodopseudomonas (Rhodobacter) sphaeroides pełni rolę wielofunkcyjnego fotosyntezującego „dostawcy”: wiąże azot i produkuje związki odżywcze dla gleby, poprawia żyzność gleby (dzięki fotosyntezie i rozkładowi zanieczyszczeń) oraz wspiera pożyteczną mikroflorę i rośliny poprzez unikalne metabolity (w tym witaminę B_{12} i prekursory chlorofilu). To czyni go ważnym składnikiem efektywnych mikroorganizmów, działającym na rzecz zdrowszego ekosystemu glebowego.

Podsumowanie: Wymienione wyżej mikroorganizmy działają synergicznie, aby poprawić jakość gleby i zdrowie roślin. Bakterie fermentacji mlekowej (Bifidobacterium, Lactobacillus, Lactococcus, Streptococcus) przekształcają materię organiczną drogą fermentacji, zakwaszają środowisko i hamują patogeny, przyspieszając powstawanie próchnicy. Drożdże (Saccharomyces) wspierają ten proces poprzez fermentację alkoholową, produkcję witamin i antyseptycznego etanolu. Bacillus subtilis natomiast rozkłada bardziej złożoną materię organiczną, dostarcza enzymów i chroni rośliny przed chorobami, dodatkowo poprawiając strukturę gleby i wiążąc składniki mineralne. Bakterie fotosyntetyczne (Rhodopseudomonas/Rhodobacter) wprowadzają do gleby dodatkową energię i związki odżywcze wytworzone ze światła, wiążą azot i pomagają w biodegradacji zanieczyszczeń. Wszystkie te mikroorganizmy razem tworzą zdrowy mikrobiom gleby, który zwiększa żyzność, wspiera wzrost roślin, ogranicza potrzebę nawozów chemicznych i chroni uprawy przed chorobami. Efektem ich działania jest gleba o większej aktywności biologicznej, lepszej strukturze i wyższej zdolności do utrzymania produktywności w sposób zrównoważony.