CHARAKTERYSTYKA: Nawóz stymuluje symbiotyczne działanie bakterii ryzosfery i mikoryzy indukując aktywację w roślinnych mechanizmów samoobrony przed szkodnikami:, Chowacze, Rolnice, Larwy chrząszczy, motyli i muchówek, Zmienniki, Drutowce, Śmietki, Pchełki, Wciornastki, Mszyce, Mączliki. Przez mikoryzę roślina jest pobudzana w celu: stymulacji zagęszczania ściany komórkowej, wzrostu wydłużeniowego korzeni, wytwarzania kalusa i lignin, a także wytwarzania przeciwutleniaczy takich jak : fitoaleksyny i polifenole, które pomagają w endogennej obronie rośliny.
SPOSÓB WYKORZYSTANIA- ZASTOSOWANIE Stosować doglebowo przed każdym cyklem produkcyjnym: warzyw, kwiatów, roślin rolniczych i ozdobnych oraz drzew i krzewów owocowych a także na plantacjach truskawek i innych roślin jagodowych. Na plantacjach wieloletnich i na terenach ozdobnych, zielonych i rekreacyjnych podawać doglebowo corocznie na wiosnę lub po zaobserwowaniu żerowania szkodników. Dawkowanie doglebowe : 5 litrów / ha wraz z dużą dawką wody (1x w roku). Preparat należy wymieszać z wilgotną górną warstwą gleby lub obficie wmyć do gleby poprzez deszczowanie. Na nadziemne części roślin w trakcie wegetacji stosować interwencyjnie co kilka dni jako opryski najlepiej wieczorem po oblocie pszczół na noc. Dawkowanie na nadziemne części rośliny : 3-5 litrów / 200 litrów wody co 7-14 dni (oprysk)
ŚRODKI OSTROŻNOŚCI
Nie mieszać z produktami miedziowymi lub siarkowymi. Przechowywać w suchym i chłodnym miejscu. Trzymać z dala od źródeł ciepła.
Okres prewencji i karencji przed zbiorem: 0 ( zero dni ).
OPIS
Metarhizium anisopliae
Metarhizium anisopliae to entomopatogeniczne grzyby glebowe, odgrywające ważną rolę jako biologiczne środki ochrony roślin. Występują naturalnie w glebie na całym świecie i wykazują zdolność do infekowania wielu szkodliwych owadów (zarówno glebowych, jak i żerujących na częściach nadziemnych roślin).
Mechanizm działania entomopatogenicznego grzyba Metarhizium
Grzyby z rodzaju Metarhizium atakują owady przez kontakt bezpośredni – infekcja kontaktowa. Proces rozpoczyna się od przylgnięcia zarodników (konidiów) do powierzchni ciała owada dzięki siłom elektrostatycznym i specjalnym białkom adhezyjnym. Następnie konidium kiełkuje, tworząc strzępkę infekcyjną i appressorium, które mechanicznym naciskiem oraz przy pomocy enzymów (proteaz, chitynaz i lipaz) penetruje przez kutykulę do hemolimfy owada. Wewnątrz ciała szkodnika grzyb intensywnie się rozmnaża w formie blastospor, rozprzestrzeniając się po wszystkich tkankach i uwalniając toksyczne metabolity (m.in. destruktyny, cytochalazyny, hydroksyfungeriny) przyspieszające śmierć owada. Zainfekowany owad w krótkim czasie przestaje żerować i ginie zwykle w ciągu kilku (3–7) dni. Po śmierci żywiciela, przy wysokiej wilgotności (>80%), grzybnia może przerastać na zewnątrz ciała owada, tworząc nalot zarodników – początkowo białawy, a z czasem charakterystycznie oliwkowo-zielony (stąd potoczna nazwa choroby owadów wywołanej Metarhizium to zielona muszarda).
Mechanizm działania Metarhizium jest wielomiejscowy i nieswoisty, co oznacza, że jednocześnie angażuje wiele ścieżek (mechaniczne uszkodzenie kutykuli, enzymatyczną degradację, toksyny) i trudno jest szkodnikom wykształcić odporność na wszystkie te czynniki naraz. Dzięki temu grzyby te skutecznie zwalczają szerokie spektrum szkodników i są cennym narzędziem w zarządzaniu odpornością – patogen nieustannie ewoluuje wraz z żywicielem, co utrudnia insektoidom uodpornienie się. Metarhizium anisopliae infekuje zarówno stadia glebowe (jaja, larwy, poczwarki w glebie), jak i stadia naziemne szkodników (postacie dorosłe i larwalne na roślinie). Wykazano zakażanie przez ten grzyb wielu gatunków owadów (np. chrząszczy, muchówek, pluskwiaków, motyli) oraz roztoczy szkodliwych dla roślin. Co ważne, patogen ten wykazuje wysoką selektywność – atakuje głównie określone grupy stawonogów, nie powodując chorób u roślin ani kręgowców, a także cechuje się niską szkodliwością względem owadów pożytecznych (np. pszczół, drapieżnych biedronek czy pasożytniczych błonkówek) oraz organizmów glebowych. To czyni go bezpiecznym elementem biologicznej ochrony roślin.
Zastosowania w uprawach rolniczych (polowych) i w sadowniczych
Uprawy ziemniaka: Metarhizium znajduje zastosowanie w ochronie ziemniaków głównie do zwalczania szkodników glebowych, takich jak drutowce (larwy chrząszczy z rodziny Elateridae, np. Agriotes spp.). Drutowce należą do najgroźniejszych szkodników ziemniaka – żerując w bulwach powodują ich dziurawienie, rozwój zgnilizn i mogą doprowadzić do nieprzydatności plonu na obszarach o dużej presji szkodnika. Wycofywanie silnych insektycydów glebowych (fosforoorganicznych, neonikotynoidów) z powodu ich negatywnego wpływu na środowisko sprawia, że poszukuje się alternatywnych metod kontroli drutowców.
Uprawy kukurydzy i zbóż: W zbożach jarych i kukurydzy również problemem są szkodniki glebowe (drutowce, pędraki) atakujące kiełkujące nasiona i młode siewki, powodując przerzedzenie wschodów. Zastosowanie Metarhizium w tych uprawach przybiera formę profilaktyczną – np. zaprawiania nasion preparatem grzybowym lub wysiewu w międzyplonie inokulowanym materiałem (cover crops zaszczepiane entomopatogenami).
Warzywa polowe: W otwartym gruncie Metarhizium stosuje się przede wszystkim w uprawach warzyw korzeniowych i kapustnych, gdzie istotne są szkodniki glebowe oraz niektóre szkodniki żerujące tuż przy glebie. Przykładowo w warzywach kapustnych larwy śmietek (np. śmietka kapuściana) uszkadzają korzenie i szyjkę roślin. Służy on do podlewania rozsady przed wysadzeniem lub oprysku gleby wokół roślin i zawiera mikroorganizmy tworzące niekorzystne warunki dla szkodników glebowych.
Zastosowania w uprawach ogrodniczych (pod osłonami i ozdobnych)
Uprawy szklarniowe warzyw: W chronionych uprawach warzyw (pomidory, ogórki, papryka, sałata itp.) entomopatogeniczne Metarhizium stosuje się do zwalczania uciążliwych szkodników, takich jak wciornastki, mączliki, przędziorki czy mszyce.. Badania i praktyka wskazują, że preparat ten wykazuje skuteczność porównywalną z insektycydami chemicznymi w redukcji populacji szkodników ssących na roślinach pod osłonami.. W celu zwalczania form glebowych (jaja, poczwarki) często praktykuje się podlewanie podłoża roztworem preparatu Metarhizium – wówczas konidia przenikają do strefy korzeniowej i tam zakażają np. larwy ziemiórek (muszek Sciaridae) czy inne stadia rozwijające się w glebie. Taka dwutorowa aplikacja (oprysk roślin + podlewanie gleby) zwiększa skuteczność w zwalczaniu szkodników zarówno na roślinie, jak i w podłożu.
Rośliny ozdobne i uprawy doniczkowe: W szkółkach roślin ozdobnych, kwiaciarniach oraz w domowej uprawie roślin doniczkowych Metarhizium jest cenionym środkiem do zwalczania szkodników glebowych, szczególnie opuchlaków (chrząszczy z rodzaju Otiorhynchus) i ziemiórek. Larwy opuchlaków (np. opuchlak truskawkowiec) żerują na korzeniach roślin ozdobnych (róże, rododendrony, truskawki w uprawie pojemnikowej itp.), powodując więdnięcie i zamieranie roślin. Zwalczanie opuchlaków bywa trudne chemicznie, natomiast preparat Metarhizium daje tutaj bardzo dobre rezultaty. Granulaty doglebowe zawierające aplikuje się poprzez wymieszanie z podłożem przy sadzeniu lub rozsypanie na powierzchni donic/pojemników, po czym aktywowane są przez podlanie. Grzyb kolonizuje podłoże i atakuje larwy opuchlaków w glebie. Preparat potrafi zredukować populację larw opuchlaka truskawkowca niemal całkowicie, chroniąc rośliny ozdobne i truskawki przed tym szkodnikiem. Działa on w glebie przez wiele tygodni po zastosowaniu, zapewniając długotrwałą ochronę. Co istotne, taki zabieg jest bezpieczny dla organizmów pożytecznych glebowych (np. dżdżownic) i nie zaburza biologii podłoża.
W uprawach doniczkowych i szklarniowych często występują również ziemiórki (małe czarne muszki składające jaja w wilgotnym podłożu; groźne są ich larwy zjadające korzenie siewek). Metarhizium można stosować profilaktycznie, podlewając podłoże w szklarniach czy w domu – pozwala to ograniczyć namnażanie larw ziemiórek, a tym samym chronić system korzeniowy roślin ozdobnych i rozsad
Mechanizm działania ( ISARIA )
Paecilomyces fumosoroseus jest typowym entomopatogenem działającym kontaktowo. Zarodniki grzyba przywierają do powierzchni ciała owada (dzięki oddziaływaniom hydrofobowym z lipidową warstwą kutykuli), kiełkują i wytwarzają strzępki przenikające przez oskórek do hemolimfy żywiciela. Infekcja może nastąpić na wszystkich stadiach rozwojowych szkodnika – grzyb atakuje jaja, larwy (nimfy) oraz postacie dorosłe owadów. W sprzyjających warunkach (temperatura optymalna ok. 20–30°C, wysoka wilgotność powietrza >50%, ograniczone nasłonecznienie) grzyb szybko się rozwija w ciele owada: już w ciągu ~24 godzin strzępki docierają do jamy ciała, a po 48 godzinach następuje masowe namnażanie grzyba wewnątrz organizmu. Zarażony owad wkrótce traci koordynację ruchów, zaprzestaje żerowania i stopniowo zamiera. Po śmierci żywiciela, przy wysokiej wilgotności, grzyb wyrasta na zewnątrz tworząc biało-różowawe naloty zarodników na powierzchni martwego owada (stąd epitet fumosoroseus – „zadymiony różowy”). W ciągu 3–7 dni od infekcji następuje pełna sporulacja na ciele owada, uwalniając miliony nowych zarodników – grzybnia i zarodniki P. fumosoroseus widoczne są jako biały nalot na ciele zaatakowanej larwy mączlika
Dzięki takiemu mechanizmowi P. fumosoroseus może powodować epizoocje w populacjach szkodników przy sprzyjających warunkach, skutecznie obniżając ich liczebność w sposób biologiczny.
Spektrum zwalczanych szkodników
Grzyb P. fumosoroseus odznacza się bardzo szerokim spektrum żywicieli i należy do najszerzej działających entomopatogenów. Atakuje szkodniki z ponad 25 różnych rodzin owadów oraz niektóre roztocza. Do wrażliwych grup szkodników należą m.in.:
-
Mączliki (Aleurodidae) – P. fumosoroseus jest uznawany za jednego z najważniejszych wrogów naturalnych mączlików i potrafi wywoływać epizoocje w populacjach tego szkodnika. Szczególnie podatne są mączlik szklarniowy (Trialeurodes vaporariorum) oraz mączlik ostroskrzydły (Bemisia tabaci, zwany też mączlikiem srebrnolistnym) we wszystkich stadiach rozwojowych (jaja, nimfy, postacie dorosłe). Badania wykazały wysoką śmiertelność nimf mączlików na roślinach opryskiwanych preparatem grzybowym – owady pokryte grzybnią giną w ciągu kilku dni. P. fumosoroseus atakuje też inne gatunki mączlików (np. mączlika ogórkowego Lecanoideus floccissimus).
-
Wciornastki (Thysanoptera) – Wiele wciornastków, w tym wciornastek zachodni (Frankliniella occidentalis) oraz wciornastek tytoniowiec (Thrips tabaci), jest podatnych na infekcje P. fumosoroseus. Preparaty oparte na tym grzybie wykazują skuteczność w ograniczaniu populacji wciornastków żerujących na warzywach i roślinach ozdobnychl. Regularne zabiegi (np. 4 opryski co 5–7 dni) potrafią znacząco zredukować liczebność wciornastków w uprawie.
-
Mszyce (Aphidoidea) – Również niektóre gatunki mszyc mogą być infekowane, choć grzyb ten jest rzadziej stosowany przeciw mszycom niż mączlikom czy wciornastkom. Literatura podaje wrażliwość np. mszycy rosyjskiej trawowej (Diuraphis noxia – szkodnik zbóż) na P. fumosoroseus, a także mszycy czarnej (Aphis fabae) i innych. W warunkach laboratoryjnych wykazano śmiertelność mszyc po ekspozycji na zarodniki grzyba, jednak w praktyce polowej częściej stosuje się go przeciw innym szkodnikom.
-
Roztocza (Acarina) – Co istotne, P. fumosoroseus infekuje także roztocze roślinne. Wrażliwy jest powszechny szkodnik upraw – przędziorek chmielowiec (Tetranychus urticae) oraz przędziorek owocowiec (Panonychus ulmi) czy nawet szpeciele (np. szpeciel jabłoniowy Aculus schlechtendali). Badania potwierdziły ograniczanie populacji przędziorków na roślinach traktowanych tym grzybem. To czyni P. fumosoroseus unikalnym środkiem o działaniu także akarobójczym, obok typowego działania insektycydowego.
-
Inne owady – Grzyb ten ma potencjał do zwalczania także innych grup szkodników. Donoszono o jego patogenności względem niektórych gąsienic motyli (np. tantniś krzyżowiaczek Plutella xylostella – szkodnik kapustnych, a także Spodoptera litura i S. frugiperda – gatunki plagowe w tropikach). P. fumosoroseus infekował również chrząszcze – np. dorosłe ryjkowce i larwy opuchlaków (Curculionidae), a nawet szarańczaki (Orthoptera) i pasikoniki, choć w ich przypadku częściej stosuje się pokrewne gatunki grzybów. W warunkach laboratoryjnych wykazano śmiertelność takich owadów jak chrząszcz zbożowy (Sitophilus oryzae), wołek kukurydziany, niektóre pluskwiaki (jak miodówki i mączliki cytrusowe Diaphorina citri) czy muchówki (np. muszka owocówka Drosophila suzukii) po zakażeniu P. fumosoroseus.
Podsumowując, P. fumosoroseus cechuje się bardzo szerokim spektrum działania. W praktyce jednak największą skuteczność uzyskuje się wobec szkodników miękkocielesnych, żerujących na roślinach soku lub tkankach, takich jak mączliki, wciornastki, mszyce, wełnowce czy młode gąsienice. Gatunki te zwykle przebywają na odsłoniętych częściach roślin, co ułatwia kontakt zarodników z ich ciałem. W przypadku szkodników glebowych czy żerujących skrycie efektywność bywa niższa (zarodniki trudniej docierają do szkodnika). Mimo to, w kontrolowanych testach laboratoryjnych odnotowano podatność nawet u tak różnorodnych organizmów jak termity, mrówki, a nawet kleszcze. Tak szeroka gama gospodarzy wyróżnia P. fumosoroseus na tle innych biopestycydów.
Zastosowanie w uprawach
Uprawy pod osłonami (szklarnie, tunele) – Paecilomyces fumosoroseus znalazł najszersze praktyczne zastosowanie w ochronie roślin pod osłonami. W uprawach szklarniowych warzyw (pomidor, papryka, ogórek, cukinia, melon, fasola itp.) grzyb ten wykorzystuje się do biologicznego zwalczania przede wszystkim mączlików i wciornastków. Na przykład w uprawie pomidora, papryki i bakłażana pod osłonami P. fumosoroseus efektywnie ogranicza populacje mączlika szklarniowego oraz mączlika ostroskrzydłego, a jednocześnie zwalcza wciornastka zachodniego i wciornastka tytoniowca. Tabela poniżej przedstawia przykłady zastosowań:
| Uprawa pod osłonami | Zwalczane szkodniki |
|---|---|
| Pomidor, papryka, bakłażan | mączlik ostroskrzydły (Bemisia tabaci), wciornastek tytoniowiec (Thrips tabaci); mączlik szklarniowy (Trialeurodes vaporariorum), wciornastek zachodni (F. occidentalis) |
| Ogórek, cukinia, dynia, melon, fasola | mączlik szklarniowy, mączlik ostroskrzydły |
| Rośliny ozdobne (szklarnie, szklarnie) | mączlik szklarniowy, mączlik ostroskrzydły (na wielu gatunkach roślin ozdobnych) |
Uprawy polowe – P. fumosoroseus był również stosowany w szeregu upraw polowych i sadowniczych, choć jego wykorzystanie w polu jest mniej rozpowszechnione niż w szklarniach.
Bakterie ryzosferyczne (PGPR) – mechanizmy działania
Mechanizmy bezpośrednie wspierające wzrost roślin
Plant Growth-Promoting Rhizobacteria (PGPR) to pożyteczne bakterie glebowe zasiedlające ryzosferę (strefę korzeniową), które stymulują wzrost i plonowanie roślin za pomocą różnych mechanizmów. Do mechanizmów bezpośrednich zalicza się przede wszystkim zdolność takich bakterii do polepszania odżywienia roślin. PGPR wiązują azot atmosferyczny (diazotrofia) i udostępniają go roślinom w formie przyswajalnej, co zmniejsza zapotrzebowanie na nawozy azotowe.
Rozpuszczanie trudno dostępnych składników mineralnych to kolejny kluczowy mechanizm – PGPR uwalniają fosfor z nierozpuszczalnych związków glebowych dzięki wydzielaniu kwasów organicznych lub enzymów fosfataz. W ten sposób zwiększają dostępność fosforu (oraz innych pierwiastków jak potas czy cynk) dla korzeni, co pozwala ograniczyć nawożenie fosforowe i poprawia odżywienie roślin.
Drugą ważną grupą są mechanizmy pośrednie, dzięki którym PGPR wspomagają zdrowotność roślin i chronią je przed chorobami. W naturalnej glebie korzenie roślin są zasiedlane przez mieszaninę mikroorganizmów neutralnych, chorobotwórczych oraz korzystnych
Mikoryza typu Glomus:
-
Zwiększa powierzchnię chłonną korzenia – grzybnia działa jak „przedłużenie” systemu korzeniowego.
-
Ułatwia pobieranie trudno dostępnych składników – szczególnie fosforu (P), który w glebie jest mało mobilny.
-
Poprawia odporność roślin na stresy abiotyczne (susza, zasolenie) i niektóre patogeny.
-
Zmniejsza zapotrzebowanie na nawozy mineralne, zwłaszcza fosforowe.
-
Tworzy trwałą sieć w glebie – poprawia strukturę gleby i wspiera bioróżnorodność mikroflory
Efekty stosowania mikoryzy na wzrost i zdrowotność roślin
Schemat pozytywnych efektów zasiedlenia korzeni przez grzyby mikoryzowe arbuskularne (AMF). Fioletowa sieć strzępek grzyba wychodzi poza strefę wyczerpania fosforu wokół korzenia (szara), zwiększając dostęp rośliny do fosforanów. Kolonizacja AM indukuje także odporność systemiczną rośliny, co poprawia tolerancję na stresy abiotyczne (np. suszę, zasolenie, metale ciężkie) oraz odporność na patogeny glebowe.
Wprowadzenie grzybów mikoryzowych do upraw przynosi szereg wymiernych korzyści zarówno dla roślin, jak i dla środowiska glebowego.
-
Lepszy wzrost roślin i plonowanie: Rośliny skolonizowane przez grzyby mikoryzowe zwykle rosną bujniej i osiągają wyższe plony niż rośliny pozbawione mikoryzy. Dzięki sprawniejszemu pobieraniu wody i minerałów oraz produkcji fitohormonów przez grzyby, poprawia się tempo wzrostu zarówno części podziemnych, jak i nadziemnych roślin. Badania potwierdzają, że mikoryza może zwiększyć plon wielu gatunków uprawnych – w warunkach polowych uzyskiwano zwyżki plonów rzędu 10–40% w zależności od gatunku i warunków uprawy. Na przykład zboża i kukurydza reagują bardzo pozytywnie: ich plon ziarna może wzrosnąć o 10–25%, zwłaszcza w latach suchych. Mikoryzowane rośliny często dają plony lepszej jakości: np. więcej kwiatów i owoców w przypadku roślin ozdobnych i sadowniczych a warzywa z upraw mikoryzowych miewają lepszy smak i dłuższą trwałość pozbiorczą. W doświadczeniach wykazano również zwiększenie udziału plonu handlowego – np. w uprawie papryki więcej owoców spełniało standardy jakości handlowej dzięki zastosowaniu szczepionki mikoryzowej.
-
Zwiększone pobieranie składników pokarmowych: Mikoryza znacząco poprawia odżywienie roślin, zwłaszcza w warunkach niedoborów fosforu i mikroskładników. Strzępki grzyba penetrują glebę dalej i efektywniej niż same korzenie, dostarczając roślinie trudno dostępne związki mineralne. Fosfor (P) jest pierwiastkiem szczególnie korzystającym na mikoryzie – grzyby wydzielają enzymy fosfatazowe i organiczne kwasy rozpuszczające związany w glebie fosfor i udostępniają go korzeniom. Szacuje się, że dzięki symbiozie mikoryzowej roślina może pobrać z gleby nawet kilkanaście razy więcej fosforanów niż bez mikoryzy. Ma to ogromne znaczenie zwłaszcza na glebach o niskiej zasobności w fosfor lub przy ograniczonym nawożeniu fosforowym. Poprawia się także pobieranie mikroelementów takich jak cynk, miedź, mangan czy żelazo – grzybnia potrafi chelatować te pierwiastki i transportować je do rośliny. W efekcie tkanki roślin mikoryzowanych często zawierają więcej kluczowych składników odżywczych. Przykładowo, w doświadczeniu z papryką stwierdzono nieco wyższą zawartość fosforu, potasu i cynku w owocach roślin zaszczepionych mikoryzą (szczególnie gdy inokulacja nastąpiła we wczesnej fazie rozsady). Poprawa zaopatrzenia w minerały przekłada się na intensywniejszą fotosyntezę i produkcję biomasy.
-
Większa odporność na stres abiotyczny i choroby: Rośliny z rozwiniętą mikoryzą wykazują wyższą tolerancję na niekorzystne warunki środowiskowe. Gęsta sieć strzępek zwiększa możliwości pobierania i magazynowania wody, dzięki czemu rośliny lepiej znoszą okresy suszy. Jednocześnie mikoryza pomaga roślinom przetrwać w glebach zasolonych – grzyby mogą ograniczać pobieranie nadmiaru soli i chronić korzenie przed toksycznym działaniem jonów. Symbioza z grzybami poprawia też odporność roślin na skrajne temperatury, nieodpowiednie pH podłoża oraz obecność toksyn i metali ciężkich w glebie. Równie istotny jest wpływ mikoryzy na zdrowotność roślin – ochrona przed patogenami. Mikoryzowane rośliny rzadziej chorują na infekcje odglebowe, ponieważ grzyby symbiotyczne konkurują z patogenami o przestrzeń i składniki, a także indukują w roślinie mechanizmy odporności (tzw. odporność systemicznie nabyta, SAR). W rezultacie obserwuje się mniejszą podatność korzeni na choroby grzybowe (np. fuzariozy, fytoftorozę) i nawet ograniczenie szkód powodowanych przez niektóre szkodniki glebowe (np. nicienie)l. Grzyby mikoryzowe wydzielają również substancje o działaniu antybiotycznym, hamujące rozwój mikroorganizmów chorobotwórczych w ryzosferze. Co ważne, poprawa odporności nie zawsze jest od razu widoczna – często mikoryza „uzbraja” roślinę, która pod wpływem stresu reaguje skuteczniej niż roślina bez symbiozy. Przykładowo, zaszczepione mikoryzą sadzonki lepiej przetrwały niekorzystny sezon i dały plon zgodny z oczekiwaniami mimo suszy i chorób, podczas gdy rośliny kontrolne plonowały znacznie słabiej.
-
Poprawa struktury i żyzności gleby: Grzyby mikoryzowe wpływają korzystnie nie tylko na samą roślinę, ale i na glebę. Strzępki grzybów wydzielają unikalną glikoproteinę zwaną glomaliną, która działa jak naturalny klej łączący cząsteczki gleby w trwałe agregaty. Dzięki temu gleba z udziałem mikoryzy zyskuje lepszą strukturę – wzrasta jej pojemność wodna (zdolność zatrzymywania wody) oraz poprawia się napowietrzenie. Drobne agregaty stabilizowane glomaliną są mniej podatne na erozję i tworzą gruzełkowatą strukturę sprzyjającą wzrostowi korzeni. W dłuższej perspektywie mikoryza przyczynia się do zwiększenia zawartości materii organicznej w glebie, ponieważ część strzępek obumierając dostarcza próchnicy, a lepiej odżywione rośliny produkują więcej resztek organicznych. Dodatkowo, bogata sieć grzybni stanowi siedlisko dla pożytecznych mikroorganizmów glebowych – obserwuje się większą różnorodność i liczebność mikrobioty glebowej w otoczeniu korzeni z mikoryzą. Wszystkie te czynniki przekładają się na ogólną poprawę żyzności gleby i jej zdolności do utrzymania produkcyjności w systemach uprawnych.
-
Oszczędność nawozów i wody: Korzyści wynikające ze stosowania mikoryzy mają również wymiar ekonomiczny i środowiskowy. Lepsze wykorzystanie składników pokarmowych z gleby oznacza, że można ograniczyć dawki nawozów sztucznych bez pogorszenia plonów – rośliny mikoryzowe potrzebują mniej dodanego fosforu czy azotu, gdyż efektywniej korzystają z zasobów glebowych. W praktyce rolniczej odnotowano, że dzięki zastosowaniu szczepionek mikoryzowych udaje się zmniejszyć nawożenie fosforowe, zachowując plon na zbliżonym poziomie, co podnosi efektywność wykorzystania nawozów fosforowych i obniża ich straty do środowiska. Dodatkowo, mikoryza pozwala oszczędzać wodę – rośliny lepiej zaopatrzone w wodę są bardziej odporne na okresowe niedobory, co zmniejsza konieczność częstego nawadniania. Badania wskazują, że dzięki mikoryzie można ograniczyć zużycie wody do podlewania upraw oraz poprawić ich kondycję w czasie suszy. Sumarycznie, mikoryza wpisuje się w ideę rolnictwa zrównoważonego: wyższe plony przy mniejszym nakładzie nawozów mineralnych i chemicznych środków ochrony roślin.
Bacillus sphaericus
Mechanizm działania i zwalczane szkodniki
Najbardziej znanym zastosowaniem B. sphaericus jest zwalczanie larw owadów. Bakteria ta podczas sporulacji wytwarza specyficzne toksyny białkowe – przede wszystkim tzw. toksynę binarną (Bin) oraz moskitocydynę (Mtx) – które po spożyciu przez larwy działają destrukcyjnie na ich nabłonek jelitowy, powodując śmierć szkodnika.
.






