CHARAKTERYSTYKA: Nawóz stymuluje symbiotyczne działanie bakterii ryzosfery i mikoryzy indukując aktywację w roślinnych mechanizmów samoobrony przed szkodnikami:, Chowacze, Rolnice, Larwy chrząszczy, motyli i muchówek, Zmienniki, Drutowce, Śmietki, Pchełki, Wciornastki, Mszyce, Mączliki. Przez mikoryzę roślina jest pobudzana w celu: stymulacji zagęszczania ściany komórkowej, wzrostu wydłużeniowego korzeni, wytwarzania kalusa i lignin, a także wytwarzania przeciwutleniaczy takich jak : fitoaleksyny i polifenole, które pomagają w endogennej obronie rośliny.

SPOSÓB WYKORZYSTANIA- ZASTOSOWANIE Stosować doglebowo przed każdym cyklem produkcyjnym: warzyw, kwiatów, roślin rolniczych i ozdobnych oraz drzew i krzewów owocowych a także na plantacjach truskawek i innych roślin jagodowych. Na plantacjach wieloletnich i na terenach ozdobnych, zielonych i rekreacyjnych podawać doglebowo corocznie na wiosnę lub po zaobserwowaniu żerowania szkodników. Dawkowanie doglebowe : 5 litrów / ha wraz z dużą dawką wody (1x w roku). Preparat należy wymieszać z wilgotną górną warstwą gleby lub obficie wmyć do gleby poprzez deszczowanie. Na nadziemne części roślin w trakcie wegetacji stosować interwencyjnie co kilka dni jako opryski najlepiej wieczorem po oblocie pszczół na noc. Dawkowanie na nadziemne części rośliny : 3-5 litrów / 200 litrów wody co 7-14 dni (oprysk)

ŚRODKI OSTROŻNOŚCI

Nie mieszać z produktami miedziowymi lub siarkowymi. Przechowywać w suchym i chłodnym miejscu. Trzymać z dala od źródeł ciepła.

Okres prewencji i karencji przed zbiorem: 0 ( zero dni ).

Mechanizm działania

Paecilomyces fumosoroseus jest typowym entomopatogenem działającym kontaktowo. Zarodniki grzyba przywierają do powierzchni ciała owada (dzięki oddziaływaniom hydrofobowym z lipidową warstwą kutykuli), kiełkują i wytwarzają strzępki przenikające przez oskórek do hemolimfy żywiciela. Infekcja może nastąpić na wszystkich stadiach rozwojowych szkodnika – grzyb atakuje jaja, larwy (nimfy) oraz postacie dorosłe owadów. W sprzyjających warunkach (temperatura optymalna ok. 20–30°C, wysoka wilgotność powietrza >50%, ograniczone nasłonecznienie) grzyb szybko się rozwija w ciele owada: już w ciągu ~24 godzin strzępki docierają do jamy ciała, a po 48 godzinach następuje masowe namnażanie grzyba wewnątrz organizmu. Zarażony owad wkrótce traci koordynację ruchów, zaprzestaje żerowania i stopniowo zamiera. Po śmierci żywiciela, przy wysokiej wilgotności, grzyb wyrasta na zewnątrz tworząc biało-różowawe naloty zarodników na powierzchni martwego owada (stąd epitet fumosoroseus – „zadymiony różowy”). W ciągu 3–7 dni od infekcji następuje pełna sporulacja na ciele owada, uwalniając miliony nowych zarodników  – grzybnia i zarodniki P. fumosoroseus widoczne są jako biały nalot na ciele zaatakowanej larwy mączlika

. Dzięki takiemu mechanizmowi P. fumosoroseus może powodować epizoocje w populacjach szkodników przy sprzyjających warunkach, skutecznie obniżając ich liczebność w sposób biologiczny.

Spektrum zwalczanych szkodników

Grzyb P. fumosoroseus odznacza się bardzo szerokim spektrum żywicieli i należy do najszerzej działających entomopatogenów. Atakuje szkodniki z ponad 25 różnych rodzin owadów oraz niektóre roztocza. Do wrażliwych grup szkodników należą m.in.:

• Mączliki (Aleurodidae) – P. fumosoroseus jest uznawany za jednego z najważniejszych wrogów naturalnych mączlików i potrafi wywoływać epizoocje w populacjach tego szkodnika. Szczególnie podatne są mączlik szklarniowy (Trialeurodes vaporariorum) oraz mączlik ostroskrzydły (Bemisia tabaci, zwany też mączlikiem srebrnolistnym) we wszystkich stadiach rozwojowych (jaja, nimfy, postacie dorosłe). Badania wykazały wysoką śmiertelność nimf mączlików na roślinach opryskiwanych preparatem grzybowym – owady pokryte grzybnią giną w ciągu kilku dni. P. fumosoroseus atakuje też inne gatunki mączlików (np. mączlika ogórkowego Lecanoideus floccissimus).

• Wciornastki (Thysanoptera) – Wiele wciornastków, w tym wciornastek zachodni (Frankliniella occidentalis) oraz wciornastek tytoniowiec (Thrips tabaci), jest podatnych na infekcje P. fumosoroseus. Preparaty oparte na tym grzybie wykazują skuteczność w ograniczaniu populacji wciornastków żerujących na warzywach i roślinach ozdobnychl. Regularne zabiegi (np. 4 opryski co 5–7 dni) potrafią znacząco zredukować liczebność wciornastków w uprawie.

• Mszyce (Aphidoidea) – Również niektóre gatunki mszyc mogą być infekowane, choć grzyb ten jest rzadziej stosowany przeciw mszycom niż mączlikom czy wciornastkom. Literatura podaje wrażliwość np. mszycy rosyjskiej trawowej (Diuraphis noxia – szkodnik zbóż) na P. fumosoroseus, a także mszycy czarnej (Aphis fabae) i innych. W warunkach laboratoryjnych wykazano śmiertelność mszyc po ekspozycji na zarodniki grzyba, jednak w praktyce polowej częściej stosuje się go przeciw innym szkodnikom.

• Roztocza (Acarina) – Co istotne, P. fumosoroseus infekuje także roztocze roślinne. Wrażliwy jest powszechny szkodnik upraw – przędziorek chmielowiec (Tetranychus urticae) oraz przędziorek owocowiec (Panonychus ulmi) czy nawet szpeciele (np. szpeciel jabłoniowy Aculus schlechtendali). Badania potwierdziły ograniczanie populacji przędziorków na roślinach traktowanych tym grzybem. To czyni P. fumosoroseus unikalnym środkiem o działaniu także akarobójczym, obok typowego działania insektycydowego.

• Inne owady – Grzyb ten ma potencjał do zwalczania także innych grup szkodników. Donoszono o jego patogenności względem niektórych gąsienic motyli (np. tantniś krzyżowiaczek Plutella xylostella – szkodnik kapustnych, a także Spodoptera litura i S. frugiperda – gatunki plagowe w tropikach). P. fumosoroseus infekował również chrząszcze – np. dorosłe ryjkowce i larwy opuchlaków (Curculionidae), a nawet szarańczaki (Orthoptera) i pasikoniki, choć w ich przypadku częściej stosuje się pokrewne gatunki grzybów. W warunkach laboratoryjnych wykazano śmiertelność takich owadów jak chrząszcz zbożowy (Sitophilus oryzae), wołek kukurydziany, niektóre pluskwiaki (jak miodówki i mączliki cytrusowe Diaphorina citri) czy muchówki (np. muszka owocówka Drosophila suzukii) po zakażeniu P. fumosoroseus.

Podsumowując, P. fumosoroseus cechuje się bardzo szerokim spektrum działania. W praktyce jednak największą skuteczność uzyskuje się wobec szkodników miękkocielesnych, żerujących na roślinach soku lub tkankach, takich jak mączliki, wciornastki, mszyce, wełnowce czy młode gąsienice. Gatunki te zwykle przebywają na odsłoniętych częściach roślin, co ułatwia kontakt zarodników z ich ciałem. W przypadku szkodników glebowych czy żerujących skrycie efektywność bywa niższa (zarodniki trudniej docierają do szkodnika). Mimo to, w kontrolowanych testach laboratoryjnych odnotowano podatność nawet u tak różnorodnych organizmów jak termity, mrówki, a nawet kleszcze. Tak szeroka gama gospodarzy wyróżnia P. fumosoroseus na tle innych biopestycydów.

Zastosowanie w uprawach

Uprawy pod osłonami (szklarnie, tunele) – Paecilomyces fumosoroseus znalazł najszersze praktyczne zastosowanie w ochronie roślin pod osłonami. W uprawach szklarniowych warzyw (pomidor, papryka, ogórek, cukinia, melon, fasola itp.) grzyb ten wykorzystuje się do biologicznego zwalczania przede wszystkim mączlików i wciornastków. Na przykład w uprawie pomidora, papryki i bakłażana pod osłonami P. fumosoroseus efektywnie ogranicza populacje mączlika szklarniowego oraz mączlika ostroskrzydłego, a jednocześnie zwalcza wciornastka zachodniego i wciornastka tytoniowca. Tabela poniżej przedstawia przykłady zastosowań:

Uprawy polowe – P. fumosoroseus był również stosowany w szeregu upraw polowych i sadowniczych, choć jego wykorzystanie w polu jest mniej rozpowszechnione niż w szklarniach.

Dostępność rynkowa i rejestracja

Konidium lub blastospora Isaria fumosorosea ląduje na odpowiednim żywicielu, wytwarza enzymy, które przenikają przez kutikulę owada. Następnie do hemocelu wrasta rurka zarodkowa i grzyb rozmnaża się wewnątrz ciała owada. Grzyb może również dostać się przez spiracles, usta lub otwór odbytowy. Grzybnia rozprzestrzenia się w hemolimfie i tkankach, w końcu wychodzi z owada i wytwarza konidia. Śmiertelność owada została przypisana odprowadzeniu jego substancji odżywczych, zniszczeniu tkanek i uwolnieniu toksyn.

Zasięg żywiciela
Grzyb ten ma szeroki zakres żywiciela, który obejmuje owady z ponad dwudziestu pięciu różnych rodzin oraz wiele gatunków roztoczy. Do owadów szkodników rolniczych, które są podatne na infekcję, należą m.in. ćma diamentowa (Plutella xyllostella), mszyca pszenna (Diuraphis noxia) i mączlik srebrzysty (Bemisia argentifolii).  Wśród roztoczy do gatunków podatnych należą: przędziorek plamisty (Tetranychus urticae), czerwończyk nieparek (Panonychus ulmi), brunatnica (Byrobia rubrioculus) i rdza jabłoniowa (Aculus schlectendali)

Metarhizum anisopliae -wywołuje  chorobą zielonego piżmowca ze względu na zielony kolor jego zarodników. Kiedy te mitotyczne (bezpłciowe) zarodniki (zwane konidiami) grzyba wchodzą w kontakt z ciałem owada będącego żywicielem, kiełkują, a powstające z nich strzępki wnikają w kutikulę. Następnie grzyb rozwija się wewnątrz ciała, ostatecznie zabijając owada po kilku dniach; ten śmiertelny efekt jest z dużym prawdopodobieństwem wspomagany przez produkcję cyklicznych peptydów owadobójczych (destruksyn).  Jeśli wilgotność otoczenia jest wystarczająco wysoka, na zwłokach wyrasta biała pleśń, która wkrótce staje się zielona, ponieważ wytwarzane są zarodniki.

Metarhizium anisopliae

Metarhizium anisopliae  to entomopatogeniczne grzyby glebowe, odgrywające ważną rolę jako biologiczne środki ochrony roślin. Występują naturalnie w glebie na całym świecie i wykazują zdolność do infekowania wielu szkodliwych owadów (zarówno glebowych, jak i żerujących na częściach nadziemnych roślin).

Mechanizm działania entomopatogenicznego grzyba Metarhizium

Grzyby z rodzaju Metarhizium atakują owady przez kontakt bezpośredni – infekcja kontaktowa. Proces rozpoczyna się od przylgnięcia zarodników (konidiów) do powierzchni ciała owada dzięki siłom elektrostatycznym i specjalnym białkom adhezyjnym. Następnie konidium kiełkuje, tworząc strzępkę infekcyjną i appressorium, które mechanicznym naciskiem oraz przy pomocy enzymów (proteaz, chitynaz i lipaz) penetruje przez kutykulę do hemolimfy owada. Wewnątrz ciała szkodnika grzyb intensywnie się rozmnaża w formie blastospor, rozprzestrzeniając się po wszystkich tkankach i uwalniając toksyczne metabolity (m.in. destruktyny, cytochalazyny, hydroksyfungeriny) przyspieszające śmierć owada. Zainfekowany owad w krótkim czasie przestaje żerować i ginie zwykle w ciągu kilku (3–7) dni. Po śmierci żywiciela, przy wysokiej wilgotności (>80%), grzybnia może przerastać na zewnątrz ciała owada, tworząc nalot zarodników – początkowo białawy, a z czasem charakterystycznie oliwkowo-zielony (stąd potoczna nazwa choroby owadów wywołanej Metarhizium to zielona muszarda).

Mechanizm działania Metarhizium jest wielomiejscowy i nieswoisty, co oznacza, że jednocześnie angażuje wiele ścieżek (mechaniczne uszkodzenie kutykuli, enzymatyczną degradację, toksyny) i trudno jest szkodnikom wykształcić odporność na wszystkie te czynniki naraz. Dzięki temu grzyby te skutecznie zwalczają szerokie spektrum szkodników i są cennym narzędziem w zarządzaniu odpornością – patogen nieustannie ewoluuje wraz z żywicielem, co utrudnia insektoidom uodpornienie się. Metarhizium anisopliae infekuje zarówno stadia glebowe (jaja, larwy, poczwarki w glebie), jak i stadia naziemne szkodników (postacie dorosłe i larwalne na roślinie). Wykazano zakażanie przez ten grzyb wielu gatunków owadów (np. chrząszczy, muchówek, pluskwiaków, motyli) oraz roztoczy szkodliwych dla roślin. Co ważne, patogen ten wykazuje wysoką selektywność – atakuje głównie określone grupy stawonogów, nie powodując chorób u roślin ani kręgowców, a także cechuje się niską szkodliwością względem owadów pożytecznych (np. pszczół, drapieżnych biedronek czy pasożytniczych błonkówek) oraz organizmów glebowych. To czyni go bezpiecznym elementem biologicznej ochrony roślin.

Zastosowania w uprawach rolniczych (polowych)

Uprawy ziemniaka: Metarhizium znajduje zastosowanie w ochronie ziemniaków głównie do zwalczania szkodników glebowych, takich jak drutowce (larwy chrząszczy z rodziny Elateridae, np. Agriotes spp.). Drutowce należą do najgroźniejszych szkodników ziemniaka – żerując w bulwach powodują ich dziurawienie, rozwój zgnilizn i mogą doprowadzić do nieprzydatności plonu na obszarach o dużej presji szkodnika. Wycofywanie silnych insektycydów glebowych (fosforoorganicznych, neonikotynoidów) z powodu ich negatywnego wpływu na środowisko sprawia, że poszukuje się alternatywnych metod kontroli drutowców.

Uprawy kukurydzy i zbóż: W zbożach jarych i kukurydzy również problemem są szkodniki glebowe (drutowce, pędraki) atakujące kiełkujące nasiona i młode siewki, powodując przerzedzenie wschodów. Zastosowanie Metarhizium w tych uprawach przybiera formę profilaktyczną – np. zaprawiania nasion preparatem grzybowym lub wysiewu w międzyplonie inokulowanym materiałem (cover crops zaszczepiane entomopatogenami).

Warzywa polowe: W otwartym gruncie Metarhizium stosuje się przede wszystkim w uprawach warzyw korzeniowych i kapustnych, gdzie istotne są szkodniki glebowe oraz niektóre szkodniki żerujące tuż przy glebie. Przykładowo w warzywach kapustnych larwy śmietek (np. śmietka kapuściana) uszkadzają korzenie i szyjkę roślin. Służy on do podlewania rozsady przed wysadzeniem lub oprysku gleby wokół roślin i zawiera mikroorganizmy tworzące niekorzystne warunki dla szkodników glebowych.

Zastosowania w uprawach ogrodniczych (pod osłonami i ozdobnych)

Uprawy szklarniowe warzyw: W chronionych uprawach warzyw (pomidory, ogórki, papryka, sałata itp.) entomopatogeniczne Metarhizium stosuje się do zwalczania uciążliwych szkodników, takich jak wciornastki, mączliki, przędziorki czy mszyce.. Badania i praktyka wskazują, że preparat ten wykazuje skuteczność porównywalną z insektycydami chemicznymi w redukcji populacji szkodników ssących na roślinach pod osłonami.. W celu zwalczania form glebowych (jaja, poczwarki) często praktykuje się podlewanie podłoża roztworem preparatu Metarhizium – wówczas konidia przenikają do strefy korzeniowej i tam zakażają np. larwy ziemiórek (muszek Sciaridae) czy inne stadia rozwijające się w glebie. Taka dwutorowa aplikacja (oprysk roślin + podlewanie gleby) zwiększa skuteczność w zwalczaniu szkodników zarówno na roślinie, jak i w podłożu.

Rośliny ozdobne i uprawy doniczkowe: W szkółkach roślin ozdobnych, kwiaciarniach oraz w domowej uprawie roślin doniczkowych Metarhizium jest cenionym środkiem do zwalczania szkodników glebowych, szczególnie opuchlaków (chrząszczy z rodzaju Otiorhynchus) i ziemiórek. Larwy opuchlaków (np. opuchlak truskawkowiec) żerują na korzeniach roślin ozdobnych (róże, rododendrony, truskawki w uprawie pojemnikowej itp.), powodując więdnięcie i zamieranie roślin. Zwalczanie opuchlaków bywa trudne chemicznie, natomiast preparat Metarhizium daje tutaj bardzo dobre rezultaty. Granulaty doglebowe zawierające  aplikuje się poprzez wymieszanie z podłożem przy sadzeniu lub rozsypanie na powierzchni donic/pojemników, po czym aktywowane są przez podlanie. Grzyb kolonizuje podłoże i atakuje larwy opuchlaków w glebie. Preparat potrafi zredukować populację larw opuchlaka truskawkowca niemal całkowicie, chroniąc rośliny ozdobne i truskawki przed tym szkodnikiem. Działa on w glebie przez wiele tygodni po zastosowaniu, zapewniając długotrwałą ochronę. Co istotne, taki zabieg jest bezpieczny dla organizmów pożytecznych glebowych (np. dżdżownic) i nie zaburza biologii podłoża.

W uprawach doniczkowych i szklarniowych często występują również ziemiórki (małe czarne muszki składające jaja w wilgotnym podłożu; groźne są ich larwy zjadające korzenie siewek). Metarhizium można stosować profilaktycznie, podlewając podłoże w szklarniach czy w domu – pozwala to ograniczyć namnażanie larw ziemiórek, a tym samym chronić system korzeniowy roślin ozdobnych i rozsad.